Chociaż razem z partnerem dzielicie radość
z seksu, to, niestety, na kobiecie głównie spoczywa odpowiedzialność
za antykoncepcję. Dlatego warto, aby każda kobieta wiedziała,
jakie środki sa dostępne, jaka jest ich skuteczność oraz znała
ich wady i zalety.
Pigułki
To jedna z najwygodniejszych metod, chociaż wymaga dyscypliny.
Zanim ginekolog przepisze pigułki hormonalne, zaleca pełne
badanie ginekologiczne, cytologię i badanie piersi. Ponieważ
skłonność do pewnych chorób wyklucza korzystanie z pigułek.
np, gdy: systematycznie lub sporadycznie miewasz krwawienia
z dróg rodnych, niezwiązane z menstruacją, masz widoczne
żylaki, zapalenie żył albo zakrzepicę, naczyń, cierpisz
na niedokrwienną chorobę serca, nowotwór piersi, szyjki
macicy lub guzy wątroby, jesteś nałogową palaczką.
Jednofazowe - dla kobiet młodszych. Wszystkie tabletki
mają ten sam kolor i zawierają tę samą ilość estrogenu i
progestagenu. np. Rigevidon, Marvelon, Cilest, Minulet,
Stediril, Loveston, Minisiston, Mercilon, Logest, Diane
-35, Microgynon.
Dwufazowe - w opakowaniu są dwa rodzaje tabletek 10 + 11,
różniących się między sobą kolorem. Wszystkie zawierają
tyle samo estrogenu, ale zmienia się ilość progestagenu.
np. Anteovin.
Trójfazowe - w opakowaniu są 3 rodzaje tabletek 6 + 6 +
9 lub po 3x7 w różnych kolorach.Wszystkie pigułki zawierają
tę samą ilość estrogenu, ale wzrasta w nich zawartość progestagenu
np. Trinovum, Trisiston, Tri-Regol, Triquilar, Milvane.
ZALETY
Wysoka skuteczność, łatwość zażywania, regulacja długości
cyklu miesiączkowego do 28 dni, zniesienie stanu napięcia
przedmiesiączkowego, złagodzenie bólu mensturacyjnego i
zmniejszenie krwawienia, zmniejszenie ryzyka zapalenia przydatków,
osteoporozy, zapalenia stawów oraz raka trzonu macicy czy
jajników.
WADY
Wymagają regularnego zażywania, co najmniej 2 razy w roku
konieczna jest kontrola lekarska, moga powodować migreny,
w pierwszych dwóch, trzech miesiącach przyjmnowania mogą
pojawić się plamienia, nudności, bóle głowy i piersi, u
niektórych kobiet na początku obniżają popęd płciowy, nieznacznie
zwiększają apetyt, podnoszą ryzyko udaru i chorób zatorowo-zakrzepowych
żył.
Co może zmniejszyć jej skuteczność?
Antybiotyki, leki przeciwgruźlicze, przeciwpadaczkowe, a
także nasercowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. Zanim
więc lekarz przepisze ci jakiś lek, powiedz mu, że przyjmujesz
pigułki.
Zastrzyk hormonalny
Co 12 tygodni podaje się domięśniowo preparat Depo-provera.
Zawiera on progesteragen. To hormon, który powstrzymuje
jajeczkowanie. Powoli jego dawka w organizmie zmniejsza
się , aż do momentu, gdy trzeba wykonać kolejny zastrzyk.
Jest to metoda dla kobiet, które nie mogą zażywać doustnych
pigułek. Jest też dobra dla matek karmiących.
ZALETY
Wygodny, działanie antykoncepcyjne następuje już następnego
dnia po zastrzyku, zmniejsza uciążliwe dolegliwości, związane
z napięciem przedmiesiączkowych, nie wpływa negatywnie na
popęd seksualny, 5 - krotnie zmniejsza ryzyko enodometriozy.
WADY
Zdarza się, że powoduje zaburzenia miesiączkowania, w pierwszych
dniach po iniekcji może występować ból głowy, przy długim
stosowaniu wzrasta ryzyko osteoporozy, po rezygnacji z tej
metody przez pół roku trudniej zajść w ciążę.
Wkładki
Jeśli nie zdecydujesz się na pigułki lub zastrzyk, pomyśl
o wkładkach domacicznych, zwanych też spiralami. Są równie
pewne, a nawet wygodniejsze - zakłada się je raz na 3-5
lat. To dyspozycji mamy przede wszystkim wkładki z miedzią.
Mają różne kształty: spirali, litery T lub cyfry 7 czy zaokrąglonego
łuku. Wkładki poleca się paniom, które przynajmniej raz
rodziły i nie zamierzają w ciągu kilku lat zachodzić w ciążę.
Raczej nie powinna z takiego środka korzystać pani, która
nie współżyje regularnie lub często zmienia partnerów, gdyż
istnieje wtedy większe ryzyko infekcji dróg rodnych.
Mirena- wkładka z hormonem. To hit spośród metod zapobiegania
ciąży, bo ma najwyższą skuteczność. Ta metoda łączy w sobie
zalety zwyklej wkładki z antykonpecją hormonalną. Leczy
również poważne ginekologiczne dolegliwości. Mirena ma kształt
spirali z miniaturowym zbiorniczkiem z progestagenem. Stopniowo
uwalniaony hormon powoduje gęstnienie śluzu szyjkowego a
także hamuje narastanie błony śluzowej macicy. Uniemożliwia
w ten sposób zagniżdżenie się zapłodnionego jajeczka.
ZALETY
Są najskuteczniejsze, nie przeszkadzają przy współżyciu,
działają długo i tylko miejscowo, mogą je stosować kobiety
karmiące piersią, spirala z hormonem zmniejsza ryzyko rozwoju
mięśniaków, a także nowotworu trzonu macicy, zapobiego rozrostowi
śluzówki macicy, a więc też rozwojowi endometriozy.
WADY
Przez pierwszy miesiąc po założeniu mogą powodować lekkie
bóle podbrzusza, zakładanie czasem bywa bolesne, możliwe
są niekiedy plamienia, nieodpowiednie dla pań z wadą macicy.
Prezerwatywa
Większość prezerwatyw pokryta jest środkiem nawilżającym
oraz plemnikobójczym. To zatem mechaniczne i chemiczna zapora
dla plemników, która uniemożliwia im dotarcie do macicy.
Przed każdym zbliżeniem trzeba jednak zakładać nową. A wybór
jest ogromny: kondomy mają bowiem różne kształty i rozmiary.
Niektóre są dodatkowo nawilżone inne wyposażone w wysustki
wzbogacające doznania. Mają tez różne kolory, a nawet smaki.
ZALETY
Są niedrogie, nie oddziałują na cały organizm, chronią dodatkowo
przed chorobami przenoszonymi drogą płciową ( także przed
HIV).
WADY
Zakładania prezerwatywy trzeba się nauczyć, bywa, że lateks
uczula, prezerwatyw nie mogą używać panowie, którzy cierpią
na zaburzenia wzwodu
Globulki
Środki te zawierają zwykle nonoxynol. Obezwładnia on plemniki,
ale nie uszkadza materiału genetycznego. Globulkę, np. Patentex
Oval, Kolpotex Oval, Preventex, wkłada się jak najgłębiej
do pochwy na 10-15 minut przed stosunkiem. Musi się ona
rozpuścić i utworzyć nieprzenikalną dla plemników barierę.
Po rozpuszczeniu działa przez ok. godzinę.
Kremy
Plemnikobójcze - krem lub piankę, np. Delfen, wprowadza
się głęboko do pochwy za pomocą aplikatora dołączonego do
opakowania. Należy to robić przed każdym stosunkiem. Działanie
środka zaczyna się natychmiast.
ZALETY
Działają również bakteriobójczo oraz antywirusowo, dodatkowo
nawilżają pochwę, a więc pośrednio ułatwiają penetrację.
WADY
Mogą uczulać, trzeba trochę odczekać, zanim globulka rozpuści
się i zacznie działać, pienia się niemile, przy częstym
stosowaniu mogą wywoływac podrażnienie śluzówki.
Zgodnie z naturą
Niestety nie są zbyt skuteczne i nadaja się wyłącznie dla
kobiet niechorujących i bardzo zdyscyplinowanych, o regularnych
cyklach, oraz dla par, które potrafią rygorystycznie powstrzymać
się od seksu w dni płodne.
Kalendarzyk zwany małżeńskim
Metoda ta polega na ustaleniu dni płodnych. W tym celu odejmuje
się 14 dni od średniej długości cyklu. Za płodne uważa się
2 dni przed owulacją i 2 dni po niej. Dla bezpieczeństwa
dodaje się jeszcze 2 dni przed jajeczkowaniem i po nim:
przy cyklu 28 dniowym trzeba więc zachować wstrzemięźliwość
od 10 do 18 dnia. Ten sposób może być stosowany wyłącznie
przez kobiety miesiączkujące naprawdę regularnie i prowadzące
ustabilizownay tryb życia. [Zobacz cykl]
Termiczna - tzw. Palmera
By ustalić moment jajeczkowania, trzeba codziennie o tej
samej porze ( najlepiej rano) mierzyć temperaturę. U zdrowej
kobiety w czasie cyklu zmienia się temperatura w zależoności
od hormonalnej czynności jajników: od miesiączki do owulacji
jest niższa, po owulacji - wyższa. Przyjmuje się, że czwartego
dnia po wzroście ciepłoty ciała rozpoczyna się okres tzw.
niepłodności poowulacyjnej. Oczywiście, że nie pomocą tej
metody nie można zaobserwować zbliżającego się jajeczkowania.
Dlatego też pierwszej fazy cyklu nie wolno traktować jako
okresu bezpiecznego. (zwłaszcza przy krótkich cyklach).
Obserwacja śluzu - metoda Billingsów
Zaobserwowano, że śluz wytwarzany w szyjce macicy zmienia
się w poszczególnch fazach cyklu. Okres płodny rozpoczyna
się, gdy kobieta czuje wyraźną wilgotność w pochwie, spowodowaną
pojawieniem się śluzu. Najpierw jest on gęsty, a potem rozciągliwy,
przezroczysty. Po 3 dobach od ostatniego dnia jego występowania
zaczyna się okres tzw. niepłodności poowulacyjnej. Wtedy
śluz jest gęsty, lepki, matowy i nierozciągliwy. Niestety,
sporo czynników wpływa na zmianę cech śluzu (wystarczy np.
lekki stan zapalny), dlatego metoda ta czasem zawodzi.
Stosunek przerywany
Wbrew potocznym opiniom i obyczajom to żadna ochrona. Nie
polecamy tej metody nie tylko dlatego, że jest niezwykle
stresująca i może prowadzić nawet do nerwicy seksualnej,
ale przede wszystkim dlatego, że plemniki znajdują się już
w kropelce śluzu, który wydostaje się z penisa przed ejakulacją.
ZALETY
Nie obciążają organizmu, nie wywołują skutków ubocznych.
WADY
Są mało skuteczne i wymagają żelaznej samodyscypliny, nie
chronią przed chorobami przenoszonymi drogą płciową, nie
wymagają od partnerów całkowitej abstynencji w dni płodne,
są kłopotliwe w stosowaniu.
